4'lük sistemdeki bir not ortalamasının 100'lük karşılığı, Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) "4'lük Sistemdeki Notların 100'lük Sistemdeki Karşılıkları" tablosundan okunur. Bu tabloya göre 4,00 ortalama 100 puana, 3,50 ortalama 88,33 puana, 3,00 ortalama 76,66 puana karşılık gelir. 2,50 için karşılık 65,00, 2,00 için 53,33'tür. Tablo 1,00'dan (30,00) 4,00'a kadar her 0,01'lik adım için ayrı bir karşılık verir.
Notu 25 ile çarpmak aynı sonucu vermez. 3,00 × 25 = 75 eder, YÖK tablosu ise 76,66 der. Bu yüzden 4'lük sistem 100'lük sisteme çevirme işleminde önce başvurduğunuz kurumun hangi yöntemi istediğine bakmanız gerekir. Öğretim elemanı alımlarında ve yatay geçişte mevzuat YÖK tablosunu esas alır, Dikey Geçiş Sınavında (DGS) ise ÖSYM doğru orantı kullanır.
Bu yazı elinizde 4,00 üzerinden hesaplanmış bir ortalama olduğunu varsayar. GANO, AGNO ve dönem ortalamasının nasıl hesaplandığını üniversite not ortalaması (GANO/AGNO) rehberimizde adım adım anlattık. Ortalamanızı henüz bilmiyorsanız önce üniversite not ortalaması hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
YÖK not dönüşüm tablosu nedir?
YÖK not dönüşüm tablosu, 4'lük sistemdeki ortalamaların 100'lük sistemdeki resmi karşılıklarını gösteren iki sayfalık bir listedir. Tablo, YÖK'ün personel.yok.gov.tr adresinde "4'lük Sistemdeki Notların 100'lük Sistemdeki Karşılıkları" başlıklı PDF olarak yayımlanıyor. Belgede yalnızca tablo var, karar tarihi ve sayısı yazmıyor.
Tablonun ne zamandan beri yayımlandığını Kamu Denetçiliği Kurumunun (KDK) bir kararı gösteriyor. KDK'nin 20/11/2019 tarihli not dönüşüm tablosu ret kararına göre YÖK, notların dönüşümünde standart sağlamak için 2008'den beri bu tabloyu yayımlıyor. PDF dosyasının kendi bilgilerinde de oluşturulma tarihi olarak 16 Ekim 2008 görünüyor.
Tablonun hukuki dayanağı, öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi alımlarını düzenleyen yönetmelikte yer alır. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesinin 3. fıkrasına göre 4'lük ve 5'lik not sistemlerinin 100'lük sisteme eşdeğerliği YÖK kararıyla belirlenir. Diğer not sistemleri için yükseköğretim kurumlarının senatoları karar verir. Bu yazıdaki tablo yalnızca 4'lük sistemi kapsar.
Tablodaki sayıların arkasındaki hesap
YÖK belgede bir formül vermiyor. Tablodaki 301 satırın hepsini tek tek karşılaştırdığımızda her değerin şu hesapla aynı çıktığını gördük:
100'lük karşılık = 30 + (4'lük not − 1) × 70 ÷ 3
Sonuç virgülden sonra iki basamakta kesilir, yuvarlanmaz. Örneğin 1,02 için hesap 30,466… verir ve tabloda 30,47 değil 30,46 yazar. Ortalamadaki her 0,01'lik artış 100'lük karşılığı yaklaşık 0,23 puan yükseltir. Formül yalnızca tablonun mantığını anlamak içindir. Resmi bir başvuruda tablodaki satırı esas alın.
3,50 GANO kaç puan?
3,50 GANO, YÖK tablosuna göre 88,33 puana karşılık gelir. YÖK'ün PDF'i ondalık ayırıcı olarak nokta kullandığı için bu satırı belgede "3.5" ve "88.33" şeklinde görürsünüz.
Aynı sonuca yukarıdaki hesapla da ulaşabilirsiniz. Önce 3,50'den 1 çıkarılır ve 2,50 kalır. 2,50 × 70 = 175, 175 ÷ 3 = 58,333… eder. Buna 30 eklenince 88,333… bulunur ve iki basamakta kesilen sonuç 88,33 olur.
Notu 25 ile çarparsanız 87,50 bulursunuz. Fark 0,83 puandır ve küçük görünse de sıralamaya etki edebilir. Örneğin araştırma görevlisi gibi kadroların nihai değerlendirmesinde lisans mezuniyet notu toplam puanın %30'unu oluşturur. Bu durumda 25 ile çarpmaktan doğan 0,83 puanlık fark, nihai puana yaklaşık 0,25 puan olarak yansır (0,83 × 0,30).
3,50'nin hemen çevresindeki satırlar da sık aranır. 3,49 ortalama 88,10, 3,51 ortalama 88,56 puan eder. 90 puanı geçmek için en az 3,58 gerekir (90,20), çünkü 3,57'nin karşılığı 89,96'dır.
4'lük ve 100'lük not dönüşüm tablosunun tamamı
Aşağıdaki tablo YÖK PDF'indeki 301 satırın tamamını gösterir. Sayıları Türkçe yazıma uygun olarak ondalık virgülle yazdık ve her hücreyi PDF'teki değerle karşılaştırdık. Okumak için ortalamanızın ilk iki basamağını satırda, son basamağını sütunda bulun. Örneğin 3,57 için "3,5…" satırına ve "…7" sütununa bakın, karşılık 89,96'dır.
| 4'lük not | …0 | …1 | …2 | …3 | …4 | …5 | …6 | …7 | …8 | …9 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 4,0… | 100,00 | – | – | – | – | – | – | – | – | – |
| 3,9… | 97,66 | 97,90 | 98,13 | 98,36 | 98,60 | 98,83 | 99,06 | 99,30 | 99,53 | 99,76 |
| 3,8… | 95,33 | 95,56 | 95,80 | 96,03 | 96,26 | 96,50 | 96,73 | 96,96 | 97,20 | 97,43 |
| 3,7… | 93,00 | 93,23 | 93,46 | 93,70 | 93,93 | 94,16 | 94,40 | 94,63 | 94,86 | 95,10 |
| 3,6… | 90,66 | 90,90 | 91,13 | 91,36 | 91,60 | 91,83 | 92,06 | 92,30 | 92,53 | 92,76 |
| 3,5… | 88,33 | 88,56 | 88,80 | 89,03 | 89,26 | 89,50 | 89,73 | 89,96 | 90,20 | 90,43 |
| 3,4… | 86,00 | 86,23 | 86,46 | 86,70 | 86,93 | 87,16 | 87,40 | 87,63 | 87,86 | 88,10 |
| 3,3… | 83,66 | 83,90 | 84,13 | 84,36 | 84,60 | 84,83 | 85,06 | 85,30 | 85,53 | 85,76 |
| 3,2… | 81,33 | 81,56 | 81,80 | 82,03 | 82,26 | 82,50 | 82,73 | 82,96 | 83,20 | 83,43 |
| 3,1… | 79,00 | 79,23 | 79,46 | 79,70 | 79,93 | 80,16 | 80,40 | 80,63 | 80,86 | 81,10 |
| 3,0… | 76,66 | 76,90 | 77,13 | 77,36 | 77,60 | 77,83 | 78,06 | 78,30 | 78,53 | 78,76 |
| 2,9… | 74,33 | 74,56 | 74,80 | 75,03 | 75,26 | 75,50 | 75,73 | 75,96 | 76,20 | 76,43 |
| 2,8… | 72,00 | 72,23 | 72,46 | 72,70 | 72,93 | 73,16 | 73,40 | 73,63 | 73,86 | 74,10 |
| 2,7… | 69,66 | 69,90 | 70,13 | 70,36 | 70,60 | 70,83 | 71,06 | 71,30 | 71,53 | 71,76 |
| 2,6… | 67,33 | 67,56 | 67,80 | 68,03 | 68,26 | 68,50 | 68,73 | 68,96 | 69,20 | 69,43 |
| 2,5… | 65,00 | 65,23 | 65,46 | 65,70 | 65,93 | 66,16 | 66,40 | 66,63 | 66,86 | 67,10 |
| 2,4… | 62,66 | 62,90 | 63,13 | 63,36 | 63,60 | 63,83 | 64,06 | 64,30 | 64,53 | 64,76 |
| 2,3… | 60,33 | 60,56 | 60,80 | 61,03 | 61,26 | 61,50 | 61,73 | 61,96 | 62,20 | 62,43 |
| 2,2… | 58,00 | 58,23 | 58,46 | 58,70 | 58,93 | 59,16 | 59,40 | 59,63 | 59,86 | 60,10 |
| 2,1… | 55,66 | 55,90 | 56,13 | 56,36 | 56,60 | 56,83 | 57,06 | 57,30 | 57,53 | 57,76 |
| 2,0… | 53,33 | 53,56 | 53,80 | 54,03 | 54,26 | 54,50 | 54,73 | 54,96 | 55,20 | 55,43 |
| 1,9… | 51,00 | 51,23 | 51,46 | 51,70 | 51,93 | 52,16 | 52,40 | 52,63 | 52,86 | 53,10 |
| 1,8… | 48,66 | 48,90 | 49,13 | 49,36 | 49,60 | 49,83 | 50,06 | 50,30 | 50,53 | 50,76 |
| 1,7… | 46,33 | 46,56 | 46,80 | 47,03 | 47,26 | 47,50 | 47,73 | 47,96 | 48,20 | 48,43 |
| 1,6… | 44,00 | 44,23 | 44,46 | 44,70 | 44,93 | 45,16 | 45,40 | 45,63 | 45,86 | 46,10 |
| 1,5… | 41,66 | 41,90 | 42,13 | 42,36 | 42,60 | 42,83 | 43,06 | 43,30 | 43,53 | 43,76 |
| 1,4… | 39,33 | 39,56 | 39,80 | 40,03 | 40,26 | 40,50 | 40,73 | 40,96 | 41,20 | 41,43 |
| 1,3… | 37,00 | 37,23 | 37,46 | 37,70 | 37,93 | 38,16 | 38,40 | 38,63 | 38,86 | 39,10 |
| 1,2… | 34,66 | 34,90 | 35,13 | 35,36 | 35,60 | 35,83 | 36,06 | 36,30 | 36,53 | 36,76 |
| 1,1… | 32,33 | 32,56 | 32,80 | 33,03 | 33,26 | 33,50 | 33,73 | 33,96 | 34,20 | 34,43 |
| 1,0… | 30,00 | 30,23 | 30,46 | 30,70 | 30,93 | 31,16 | 31,40 | 31,63 | 31,86 | 32,10 |
Tablonun kısa özeti şudur: 3,00 ve üzeri ortalamalar 76,66–100 aralığına, 2,00–2,99 arası ortalamalar 53,33–76,43 aralığına düşer. Ortalamanız transkriptte virgülden sonra üç basamakla yazılıysa hangi satırın kullanılacağını başvurduğunuz kurumdan teyit edin.
Bir ilan 100'lük sistemde alt sınır istiyorsa tabloyu tersten okuyabilirsiniz. Karşılığı sınırı geçen en düşük ortalamayı bulun. Örneğin 70 puan isteyen bir ilan için 2,71 yetmez (69,90), en az 2,72 gerekir (70,13).
YÖK tablosu hangi başvurularda kullanılır?
YÖK tablosunun kullanıldığı yer, başvurduğunuz kurumun mevzuatına ve ilanına bağlıdır. Kaynaklarda açıkça görülen durumlar şunlardır:
- Öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi alımları: Yukarıdaki yönetmeliğin 6. maddesine göre 4'lük not, YÖK kararıyla belirlenen eşdeğerliğe göre 100'lük sisteme çevrilir. Mezuniyet notu nihai değerlendirmede ALES, yabancı dil ve giriş sınavı puanıyla birlikte hesaba girer. Meslek yüksekokulu kadrolarında ön değerlendirmede de kullanılır.
- Yatay geçiş: Programlar arasında geçiş, çift anadal, yan dal ve kredi transferi yönetmeliğinin 7. maddesine göre dörtlü ve yüzlü sistemdeki notlar birbirine dönüştürülürken YÖK Yürütme Kurulunun belirlediği tablolar kullanılır. Bu hüküm 21/12/2019'da değişti. KDK kararında aktarılan eski metin, üniversitelerin kendi karşılıklarını da kullanabilmesine izin veriyordu.
- MEB yurt dışı bursu: KDK'nin 2019 kararında aktarılan üniversite yazısına göre Millî Eğitim Bakanlığı, 4'lük sistemden mezun olanlar için YÖK tablosunu kullanacağını kendi kılavuzunda ilan etmişti. Başvuru yılının kılavuzunu ayrıca kontrol edin.
- Lisansüstü başvurular: Ulusal tek bir kural yerine enstitülerin ilanları belirleyicidir. Örneğin Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünün başvuru koşulları not ortalamalarının dönüştürülmesinde YÖK tablosunu kullandığını yazıyor.
Araştırma görevlisi başvurularında bir ayrıntı daha var. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2022/953 sayılı kararında aktarılan YÖK Yürütme Kurulu kararı, ortalaması 2,50'nin altında olup mezun olduğu üniversitenin tablosunda 65 ve üzeri puana denk gelen adaylar için ayrı bir kural içeriyor. Bu adayların başvurusu kabul ediliyor ve mezuniyet notu değerlendirmede 65 olarak alınıyor. Karar metni Danıştay kararını aktaran Memurlar.net haberinde yer alıyor ve uyuşmazlık 2008 tarihli eski yönetmelik döneminde geçiyor. Bu kuralın güncel bir ilanda uygulanıp uygulanmadığını kurumdan teyit edin.
DGS'de durum farklıdır. 2026-DGS Başvuru Kılavuzunun 4.2 maddesine göre bütün not sistemleri doğru orantı kurularak 100'lük sisteme çevrilir. Ön lisans ortalaması ardından 0,8 ile çarpılarak Ön Lisans Başarı Puanına (ÖBP) dönüşür. Doğru orantı 4,00'ı 100'e eşlediği için 3,00 ortalama 75 eder ve ÖBP 60 olur. YÖK tablosundaki 76,66 burada kullanılmaz.
KPSS ile yapılan kamu alımları, Erasmus gibi değişim programları ve özel sektör ilanları için ortak bir dönüşüm kuralına ulaşamadık. Bu başvurularda ilan metninde veya kurumun yönergesinde yazan yöntemi esas alın.
Üniversitenizin kendi not dönüşüm tablosu varsa
Bazı üniversiteler senato kararıyla kendi not dönüşüm tablosunu yayımlar ve bu tablolar YÖK'ünkinden belirgin biçimde ayrılabilir. Örneğin ODTÜ'nün 4,00 ve 100'lük sistem eşdeğerlik tablosu 15.06.2010 tarihli ve 2010/3-8 sayılı senato kararına dayanır. Aşağıdaki tablo aynı ortalamanın üç farklı yöntemle kaç puan ettiğini karşılaştırır.
| 4'lük ortalama | YÖK tablosu | ODTÜ senato tablosu | Doğru orantı (not × 25) |
|---|---|---|---|
| 3,50 | 88,33 | 85,00 | 87,50 |
| 3,00 | 76,66 | 80,00 | 75,00 |
| 2,50 | 65,00 | 75,00 | 62,50 |
| 2,00 | 53,33 | 70,00 | 50,00 |
Farkın ortalama düştükçe büyüdüğü görülüyor. 2,00 ortalamada ODTÜ tablosu ile YÖK tablosu arasında yaklaşık 17 puan vardır. KDK'ye taşınan bir başvuruda da Selçuk Üniversitesi mezunu bir adayın 2,47 ortalaması, üniversitenin tablosuna göre 71,58, YÖK tablosuna göre 64,30 ediyordu. KDK, YÖKSİS'e üniversite tablosundaki değerin işlenmesi talebini reddetti.
Hangi tabloyu kullanacağınızı belirlemek için şu sırayı izleyebilirsiniz:
- Başvurduğunuz ilanda veya kılavuzda dönüşüm yöntemini arayın. YÖK tablosu, doğru orantı veya kurumun kendi tablosu genellikle burada yazar.
- Transkriptinizde 100'lük bir karşılık yazıyorsa bunun hangi tabloya göre hesaplandığını kontrol edin. İlan YÖK tablosunu istiyorsa transkriptteki değer yerine YÖK tablosundaki satırı kullanın.
- Ortalamanızı tabloda virgülden sonra iki basamakla okuyun ve bulduğunuz puanı ilanın alt sınırıyla karşılaştırın.
İlanda yöntem yazmıyorsa başvuruyu yapmadan önce kurumun öğrenci işleri ya da personel birimine sorun. Yukarıdaki karşılaştırmada 2,00 ortalama, seçilen yönteme göre 50 ile 70 puan arasında değişiyor.