Zekat Hesaplama ve Güncel Nisap Miktarı
Altın, döviz, nakit ve ticari mallarını gir; Diyanet'in ölçülerine göre zekatını hesapla. Borçların düşülerek net zekat tutarı gösterilir.
Nisab değerini elle girebilirsin.
Yasal Uyarı: Bu araç yalnızca bilgi amaçlıdır ve dinî danışmanlık yerine geçmez. Kendi zekat hesabın için güvenilir bir ilahiyatçıya ya da Diyanet İşleri Başkanlığı'na danışabilirsin.
Zekat Nasıl Hesaplanır ve Şartları Nelerdir?
Diyanet Güncel Nisap Miktarı Nedir? (80.18 Gram Altın Kuralı)
Nisap, zekatın farz olması için sahip olunması gereken asgari servet eşiğidir. Diyanet İşleri Başkanlığı nisabı 80,18 gram altın standardına dayandırır. Bu miktar güncel 24 ayar gram altın fiyatıyla çarpılarak TL tutarı bulunur. Örnek hesap: gram altın 3.800 TL ise nisap = 80,18 × 3.800 ≈ 304.684 TL. Altın fiyatı her gün değiştiği için nisap tutarı da değişir; aracı kullanmadan önce güncel fiyatı kontrol et.
1/40 (%2.5) Oranı ve Kırkta Bir Hesaplaması
İslam fıkhında nakit, altın, gümüş ve ticari mal üzerindeki zekat oranı 1/40 yani %2,5 olarak belirlenmiştir. Önce zekat matrahı (toplam zekâta tabi varlıklar − borçlar)bulunduktan sonra bu matrahın %2,5'i zekat tutarını verir. Örnek hesap: 500.000 TL net matrah için zekat = 500.000 × 0,025 = 12.500 TL. Tarım ürünleri ve hayvanlar için nisap ve oranlar farklıdır; bu araç yalnızca para ve ticari mal zekatını hesaplar.
Üzerinden Bir Kameri Yıl (Havl) Geçme Şartı
Bir varlığın zekata tabi olabilmesi için nisap miktarının üzerinde tutulmuş olarak üzerinden tam bir Hicri yıl (354–355 gün) geçmesi gerekir; bu şarta havl ya da havelân-ı havl denir. Havl, nisaba ilk ulaşılan gün başlar. Yıl içindeki varlık artışları ayrı bir havl başlatmaz; ancak varlık nisabın altına düşerse havl sıfırlanır. Bu araç yalnızca bugünkü zekat matrahını hesaplar; havl tarihini kendin takip etmelisin.
Hangi Mallardan ve Gelirlerden Zekat Verilir?
Altın, Gümüş, Nakit Para ve Döviz Zekatı
Bankadaki vadesiz ve vadeli mevduatlar, elde tutulan nakit, 24/22 ayar gram altın, Cumhuriyet altını, külçe altın ve gümüş zekata tabidir. Döviz (USD, EUR vb.) hesapları güncel kurla TL değerine çevrilerek zekat matrahına eklenir. Kripto paraları bazı âlimler ticari mal kapsamında değerlendirir; ihtiyatlı yaklaşım bunları zekata dahil etmektir. Altın ziynet eşyaları konusunda Hanefi mezhebinde zekat verilmesi gerektiği görüşü hâkimdir; Diyanet de bu görüşü benimser.
Ticari Mallar (Stoklar) ve Şirket Ortaklıkları
Ticari amaçla tutulan stokların güncel piyasa değeri zekata tabidir. Şirket ortaklığında, ortağın hissesine düşen zekata tabi varlıklar (nakit, stok, ticari alacaklar) zekata dahil edilir; makine, teçhizat ve bina gibi sabit kıymetler dahil edilmez. Tahsil edilmesi beklenen ticari alacaklar da matraha girer. Şüpheli ve tahsil edilemeyen alacaklar konusunda farklı görüşler vardır; ihtiyatlı yaklaşım, bu alacakların zekatını tahsil edildiklerinde vermektir.
Gayrimenkul, Arsa ve Kira Gelirlerinin Zekatı
İçinde oturulan ev havaic-i asliye kapsamında olduğu için zekata tabi değildir. Satmak amacıyla tutulan arsa veya yatırım amaçlı gayrimenkul ticari mal sayılır ve zekata dahil edilir; uzun süre elde tutmak için edinilen mülkler ise genellikle zekata tabi tutulmaz. Kira geliri, birikimle birlikte nisabı geçiyorsa zekata tabidir; yaygın uygulama yıllık kira toplamı üzerinden %2,5 hesaplamaktır.
Zekat Hesaplanırken Borçlar Nasıl Düşülür?
Uzun Vadeli (Ev/Araç Kredisi) Borçların Durumu
Kısa vadeli borçlar (vadesi gelmiş ya da önümüzdeki bir yıl içinde ödenecek) zekat matrahından düşülür. Uzun vadeli borçlarda (mortgage, araç kredisi) iki yaygın görüş vardır: (1) Yalnızca o yıla düşen taksit tutarı düşülür, âlimlerin çoğunun benimsediği görüş; (2) Borcun tamamı düşülür, azınlık görüşü. Bu araç girdiğin borçların tamamını düşer; bu yüzden borçlarını benimsediğin görüşe göre ayırıp öyle gir.
Temel İhtiyaçlar (Havaic-i Asliye) Kapsamına Girenler
Havaic-i asliye, kişinin yaşamını sürdürmek için zorunlu olan ve zekata dahil edilmeyen varlıkları kapsar. Bu kapsamda: oturulan ev, giyim eşyaları, ev mobilyası ve mutfak eşyaları, mesleğe yönelik aletler (esnaf için), temel ihtiyaç miktarı gıda stoku, tek araç (lüks olmayan) sayılabilir. Lüks tüketim malları, ihtiyaç fazlası araçlar ve yazlıklar tartışmalıdır; ihtiyatlı yaklaşım bunları zekata dahil etmektir. Birden fazla araç veya mülk varsa ikinciden itibaren ticari mal sayılıp zekata dahil edilmesi önerilir.