1 inç kaç cm sorusunun cevabı tam olarak 2,54 cm'dir, yani 25,4 mm ve 0,0254 m. Bu sayı bir ölçüm sonucu değil, tanımdır: ABD Ulusal Standartlar Bürosu 1 Temmuz 1959'dan itibaren yardı tam 0,9144 metre saydı ve bir yardın 36 inç olması inçi 0,9144 ÷ 36 = 0,0254 metreye sabitledi.
Dönüşüm bu yüzden iki işleme iner: inçi santimetreye çevirmek için 2,54 ile çarpın, santimetreyi inçe çevirmek için 2,54'e bölün. Aşağıda formüller ve örnekler, hesaplanmış bir dönüşüm tablosu, 1959'dan önceki değerler, kesirli inçlerin milimetre karşılıkları, 2,54 yerine 2,5 kullanmanın bedeli ve Türkiye'de inçin nerelerde karşınıza çıktığı sırayla yer alıyor.
1 inç kaç cm ve kaç mm?
1 inç (in) 2,54 cm, 25,4 mm ve 0,0254 m'dir. 1 inç kaç mm sorusunun cevabı 25,4'tür ve üç değer de tamdır, yuvarlanmamıştır. Ters yönde durum farklıdır: 1 cm kaç inç sorusunun cevabı 1 ÷ 2,54 = 0,393700787... inçtir ve ondalık kısım hiç bitmez. Bu yüzden inçten santimetreye giden sonuç her zaman kesindir, santimetreden inçe giden sonuç ise yazarken yuvarladığınız bir değerdir.
İnç cm çevirme: formül ve örnekler
Dönüşümün üç formülü vardır:
- İnçten santimetreye: cm = inç × 2,54
- Santimetreden inçe: inç = cm ÷ 2,54
- İnçten milimetreye: mm = inç × 25,4
27 inçlik bir ölçü için 27 × 2,54 = 68,58 cm bulursunuz. Yarım inçli bir değer de aynı işlemle çevrilir: 5,5 inç için 5,5 × 2,54 = 13,97 cm olur. Santimetreden inçe giderken 30 cm ÷ 2,54 = 11,811 inç çıkar. Bu, cetvelde yaklaşık 11 13/16 inçe denk gelir, çünkü 0,811 × 16 = 12,98 ve en yakın kesir 13/16'dır.
Ayak ve inçle yazılmış bir ölçü için önce her şeyi inçe çevirin. Varsayımsal bir örnek: 5 ayak 7 inç, yani 5 × 12 + 7 = 67 inç, 67 × 2,54 = 170,18 cm eder. Tersi için 170 cm ÷ 2,54 = 66,93 inç bulunur ve bu, 5 ayak 6,93 inçtir. Yani 170 cm yaklaşık 5 ayak 7 inçe denk gelir. Çok sayıda değeri tek seferde çevirecekseniz Uzunluk Dönüştürücü mm, cm, m, inç, ayak, yarda ve mil karşılıklarını birlikte gösterir.
İnç cm dönüşüm tablosu
Aşağıdaki inç cm çevirme tablosu, inç sayısının 2,54 ile çarpılmasıyla hesaplandı. Santimetre ve milimetre sütunlarının hepsi tam değerdir.
| İnç (in) | Santimetre (cm) | Milimetre (mm) |
|---|---|---|
| 1 | 2,54 | 25,4 |
| 2 | 5,08 | 50,8 |
| 5 | 12,7 | 127 |
| 10 | 25,4 | 254 |
| 12 | 30,48 | 304,8 |
| 20 | 50,8 | 508 |
| 30 | 76,2 | 762 |
| 36 | 91,44 | 914,4 |
| 50 | 127 | 1.270 |
| 100 | 254 | 2.540 |
Ters yön için santimetreyi 2,54'e bölün. Bu bölme sonsuz ondalık verdiği için aşağıdaki değerler yuvarlanmıştır.
| Santimetre (cm) | İnç (4 ondalık) | İnç (2 ondalık) |
|---|---|---|
| 1 | 0,3937 | 0,39 |
| 5 | 1,9685 | 1,97 |
| 10 | 3,9370 | 3,94 |
| 20 | 7,8740 | 7,87 |
| 30 | 11,8110 | 11,81 |
| 50 | 19,6850 | 19,69 |
| 100 | 39,3701 | 39,37 |
| 150 | 59,0551 | 59,06 |
| 170 | 66,9291 | 66,93 |
Televizyon köşegenleri için ayrı bir tablo gerekir, çünkü ekranın genişliği ve yüksekliği de önemlidir. Bunlar TV ekran boyutları tablosunda toplandı.
İnç neden tam 2,54 cm?
1 inç neden 2,54 cm sorusunun kısa cevabı şudur: inç artık doğrudan tanımlanmıyor. Yarda metre üzerinden, inç de yarda üzerinden tanımlanıyor: 1 yarda tam 0,9144 m, 1 yarda 36 inç, dolayısıyla 1 inç tam 0,0254 m. Aynı zincir NIST'in sayfasında 0,9144 m ÷ 36 = 0,0254 m olarak gösterilir.
1 Temmuz 1959 düzenlemesi
ABD Ulusal Standartlar Bürosu ile Kıyı ve Jeodezik Araştırma Dairesi'nin 30 Haziran 1959 tarihli bildirimi (24 FR 5348) 1 Temmuz 1959'dan itibaren 1 yardı tam 0,9144 metre olarak tanımlar. Bildirim, aynı eşdeğerlerin Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda, Güney Afrika ve Birleşik Krallık'ın ulusal standart laboratuvarlarında da kullanılacağını yazar. Metinde inç için ayrı bir satır da vardır: yarda değerinden türetilen inç tam 25,4 milimetredir.
NIST, bu değerlerin 1958'de İngilizce konuşulan ülkelerin bir konferansında kararlaştırıldığını, yeni çarpanların ise 1959'da Federal Register'da duyurulduğunu anlatır. 1 Temmuz 1959, yeni değerlerin ABD'de yürürlüğe girdiği tarihtir. Birleşik Krallık yasası bugün aynı yardı kullanıyor: Weights and Measures Act 1985, yardın tam 0,9144 metre olduğunu yazar. Vikipedi'nin İngilizce maddesine göre Birleşik Krallık bu değeri 1963 tarihli yasayla kabul etti ve 1 Ocak 1964'te yürürlüğe girdi. Aynı bildirim pound'u da sabitledi, o ayrıntı pound kaç kg yazısında anlatılıyor.
1959'dan önce inç neydi?
ABD'de 1866 tarihli yasa metreyi 39,37 inç olarak tanımlamıştı. International Hydrographic Review'daki bir yazıya göre bu yasa 28 Temmuz 1866 tarihlidir. 1893'te yarda 3600/3937 metre olarak yazıldı. Buradan eski ABD inçi 1000 ÷ 39,37 = 25,4000508 mm çıkar. Yani 25,4 mm'den 0,0000508 mm, milyonda 2 oranında uzundu.
Birleşik Krallık'ta yasal oran 1 metre = 39,370113 inçti. Aynı yazı bu oranın 1898'de yapılan bir karşılaştırmadan geldiğini belirtir. Buradan eski İngiliz inçi 1000 ÷ 39,370113 = 25,399978 mm çıkar ve 25,4 mm'den milyonda 0,87 oranında kısadır. Bu iki inç değeri bildirimde yazılı değildir, yukarıdaki oranlardan biz hesapladık. Vikipedi'nin İngilizce maddesi de aynı değerleri 25,4000508 mm ve 25,399977 mm olarak verir. Bildirimin kendisi yeni yardanın 1893 yardasından milyonda 2 kadar küçük olduğunu yazar ve bunun olağan ticarette hiçbir etkisi olmayacağını, farkın yalnızca hassas makine ve bilimsel ölçümlerde anlam taşıdığını belirtir.
Bu fark küçük görünür ama uzunlukla büyür. Bir mil, yani 63.360 inç boyunda eski ABD inçi 63.360 × 0,0000508 = 3,2 mm fazla, eski İngiliz inçi 63.360 × 0,0000221 = 1,4 mm eksik verir.
Neden 25,4 mm seçildi?
Bildirim 25,4 mm için bir gerekçe yazmaz, yalnızca bu değerin Amerikan Standartlar Birliği tarafından 1933'te "inç-milimetre dönüşümü" için onaylandığını, Ulusal Havacılık Danışma Komitesi'nin 1952'de benimsediğini ve başka ülkelerin birçok standart kuruluşunun da kullandığını söyler. Yani endüstri 25,4 mm'yi 1959'dan çok önce kullanıyordu. Vikipedi'nin İngilizce maddesi bu tarihçeyi biraz daha geriye taşır: 1912'de gauge block (mastar blok) üreten Carl Edvard Johansson inç boyutlu bloklarını tam 25,4 mm'ye göre yaptı, 1930'da İngiliz Standartlar Kurumu bu inçi benimsedi.
Hesap, bu seçimin neden pratik olduğunu gösteriyor. 25,4 mm, hem eski ABD inçine (milyonda 2) hem eski İngiliz inçine (milyonda 0,87) çok yakındı. Virgülden sonra iki basamaklı başka bir santimetre değeri daha uzak kalırdı: 2,53 ya da 2,55, 2,54'ten yaklaşık %0,4 sapar. Bu yorum bizim hesabımızdır, resmî metin bunu gerekçe olarak yazmaz.
Ayak, yarda ve metre ile ilişkisi
NIST Handbook 44 ilişkileri şöyle verir: 12 inç = 1 ayak (ft), 3 ayak = 1 yarda (yd). Hepsi 2,54 çarpanından türer. 1 ayak 12 × 2,54 = 30,48 cm yani 0,3048 m, 1 yarda 36 × 2,54 = 91,44 cm yani 0,9144 m eder. 1 mil 63.360 inçtir ve 1.609,344 m'ye eşittir. 1 metre ise 1 ÷ 0,0254 = 39,3700787... inçtir.
1 ayak kaç inç sorusunun cevabı 12'dir. TDK sözlüğü ayağı "30,5 santimetre" diye yazar, bu yuvarlanmış bir değerdir, tam değer 30,48 cm'dir. 12 inçlik bir cetvel bu yüzden 30,48 cm uzunluğundadır ve 30 cm'lik bir cetvelden 4,8 mm uzundur.
Kesirli inçler kaç mm?
Cetvel ve şerit metrelerin inç tarafı genellikle 1/2, 1/4, 1/8 ve 1/16 inç aralıklarla bölünür. Kesri milimetreye çevirmek için kesri 25,4 ile çarpın. 1/2 inç kaç mm sorusunun cevabı 12,7 mm'dir. Aşağıdaki değerler aynı çarpımla hesaplandı ve hepsi tamdır.
| Kesir (inç) | Ondalık (inç) | Milimetre (mm) |
|---|---|---|
| 1/16 | 0,0625 | 1,5875 |
| 1/8 | 0,125 | 3,175 |
| 3/16 | 0,1875 | 4,7625 |
| 1/4 | 0,25 | 6,35 |
| 3/8 | 0,375 | 9,525 |
| 1/2 | 0,5 | 12,7 |
| 5/8 | 0,625 | 15,875 |
| 3/4 | 0,75 | 19,05 |
| 7/8 | 0,875 | 22,225 |
| 1 | 1 | 25,4 |
Karışık bir değeri çevirmek için önce kesri ondalığa çevirin. 5 3/8 inç = 5 + 0,375 = 5,375 inçtir ve 5,375 × 25,4 = 136,525 mm, yani 13,6525 cm eder.
Yuvarlama: 2,54 mü 2,5 mi?
Kafadan hesapta 2,5 kullanmak kolaydır ama her sonucu %1,57 küçültür. Aşağıdaki tabloda 100 inç ve 100 cm farklı çarpanlarla çevrildi. Fark, tam çarpanla bulunan değere göredir.
| Yön | Kullanılan çarpan | Sonuç | Fark (%) |
|---|---|---|---|
| 100 inç → cm | 2,5 | 250 cm | −1,57 |
| 100 inç → cm | 2,54 (tam) | 254 cm | 0 |
| 100 cm → inç | 0,4 (yani ÷ 2,5) | 40 inç | +1,60 |
| 100 cm → inç | 0,39 | 39 inç | −0,94 |
| 100 cm → inç | 0,394 | 39,40 inç | +0,08 |
| 100 cm → inç | 0,3937 | 39,37 inç | −0,0002 |
| 100 cm → inç | ÷ 2,54 (tam) | 39,3701 inç | 0 |
Yüzde fark değişmez, mutlak fark değer büyüdükçe büyür. 55 inçlik bir köşegen 2,5 ile 137,5 cm, 2,54 ile 139,7 cm çıkar ve aradaki 2,2 cm bir mobilya ya da duvar ölçüsünde fark yaratır. Hatayı küçük tutmak için dört kural işe yarar:
- Hesabı 2,54 ile (milimetrede 25,4 ile) yapın, yalnızca son sonucu yuvarlayın.
- Kafadan tahmin için 2,5 kullanabilirsiniz, ama sonucu kesin değer gibi aktarmayın.
- Santimetreden inçe gidiyorsanız 0,3937 ya da doğrudan 2,54'e bölme kullanın. 0,4 çarpanı sonucu %1,6 büyütür.
- Kaç basamak yazacağınıza işin toleransı karar verir. Kesin olan yalnızca 2,54'tür, attığınız basamaklar sizin yuvarlamanızdır.
Türkiye'de inç nerede karşınıza çıkar?
Vikipedi'nin Türkçe maddesine göre metrik sistemin kullanıldığı ülkelerde de ekran oranları, boru çapları ve otomobil ile bisiklet lastiği çapları inçle ifade edilir. Aşağıdaki üç örnekte inç sayısı gerçek ölçüyle her zaman aynı anlama gelmez.
Televizyon, monitör ve telefon ekranı
"55 inç" bir televizyonun ekran köşegenidir ve TV ekran boyutları tablosu bunu genişlik ve yükseklikle birlikte verir. Telefonlarda da aynı kural geçerlidir. Apple, iPhone 16 ekranını 6,1 inç (diyagonal) olarak yazar. 6,1 inç kaç cm sorusunun cevabı 6,1 × 2,54 = 15,494 cm'dir. Apple ayrıca ekranın köşelerinin yuvarlatılmış olduğunu, standart bir dikdörtgen olarak ölçüldüğünde köşegenin 6,12 inç (15,54 cm) çıktığını ve görüntülenebilen gerçek alanın bundan küçük kaldığını belirtir. Aynı sayfa telefonun yüksekliğini 5,81 inç (14,76 cm) yazar. Yani "6,1 inç" telefonun boyu değil, ekranın köşegenidir.
Lastik, jant ve bisiklet
Otomobil lastiğinde mm ve inç aynı etikette yan yana durur. Michelin 205/55 R17 gibi bir ebat kodunda 205'in milimetre cinsinden lastik genişliği, R'den sonraki sayının ise inç cinsinden jant çapı olduğunu anlatır. 205/55 R16 etiketinde jant çapı 16 × 25,4 = 406,4 mm eder.
Bisiklette bu eşleşme bozulur. Sheldon Brown'ın lastik ölçüleri sayfasına göre "26 inç" jantın ISO ölçüsü 559 mm, yani 22,01 inçtir. "29 inç" 622 mm (24,49 inç), eski yol bisikletlerindeki "27 inç" ise 630 mm (24,80 inç) demektir. Aynı sayfa, geleneksel inç adlarının dış çapa dayandığını ve zamanla gerçek ölçüyle bağını yitirdiğini yazar. Bisiklet lastiği alırken adı değil, ISO ölçüsünü karşılaştırın.
Boru ve tesisat
"1/2 inç boru" ifadesindeki sayı nominal bir ölçüdür. Vikipedi'nin Nominal Pipe Size maddesine göre NPS 1/2 borunun dış çapı 0,840 inçtir. 0,840 × 25,4 = 21,34 mm eder. Yarım inçin karşılığı olan 12,7 mm ile karıştırmayın. Boru, dirsek ve vana alırken ürünün teknik tablosundaki gerçek dış çapa bakın.
İnç, parmak ve pus aynı şey mi?
İnç nedir sorusunun sözlük cevabı kısadır. TDK Güncel Türkçe Sözlük'te inç maddesi "uzunluğu 2,54 santimetre olan İngiliz uzunluk ölçü birimi" diye tanımlanır ve eş anlamlıları "parmak, pus" olarak verir. Aynı sözlükte pus (II) Fransızca pouce sözcüğünden gelir ve inçe yönlendirir. Parmak ise matematikte inç anlamına gelir, ayrıca eski bir uzunluk ölçüsü olarak "arşının yirmi dörtte biri" diye de tanımlanır ve bu inçten ayrı bir birimdir. Yazıda "inç" sözcüğünü kullanmak, "parmak" sözcüğünün başka anlamlarıyla karışmasını önler.
İnç sembolü standart olarak "in"dir, NIST'in dönüşüm tablosu da inç için bu kısaltmayı kullanır. Günlük yazıda inç çift tırnakla (″), ayak tek tırnakla (′) gösterilir. 5′7″ yazısı 5 ayak 7 inç demektir ve yukarıda hesapladığımız gibi 170,18 cm eder. Metinde sözcüğü "inç" diye yazarsınız, ölçünün yanında ise "in" ya da ″ işaretini kullanırsınız. Klavyede bu işaretler genellikle düz çift ve tek tırnakla yazılır.
ABD survey ayağı 2022'de emekli oldu
1959 bildirimi ayak için bir istisna bıraktı. ABD'deki jeodezik ölçümler 1893 tanımıyla, yani 1 ayak = 1200/3937 metre ile yayımlanmaya devam edecekti. Bu ayağa "U.S. survey foot" denir ve 0,3048006... metredir. Handbook 44 uluslararası ayağın survey ayağın 0,999998 katı olduğunu yazar.
Fark milyonda 2 kadar küçüktür ama mesafeyle birikir. NOAA ve NIST'in 2019 tarihli bildirimi bir millik mesafede farkın yaklaşık 0,01 ayak (0,12 inç) olduğunu yazar. İki kurum bu çift tanımı kaldırdı. Handbook 44, kullanımdan kaldırma tarihini 31 Aralık 2022 olarak verir ve 1 Ocak 2023'ten sonra survey ayağın yalnızca eski ve mevcut uygulamalar için kullanılması gerektiğini belirtir. NIST'in duyurusu 1 Ocak 2023 gece yarısından itibaren uluslararası ayağın (1 ayak = 0,3048 metre) geçerli olduğunu söyler. Bu istisna yalnızca ayağı ve ona bağlı ölçme birimlerini ilgilendirdi. 1959'dan beri inçin kendisinin tek tanımı var: 25,4 mm.